Lees het interview met RumanaBriefwisseling Boris en Rumana

Ik ben Rumana. Ik ben 23 jaar en woon in Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh. Ik werk in een kledingfabriek die kleren voor Nederlandse winkels maakt. Ik naai dus misschien wel jouw jeans, shirt of jurkjes.

Hieronder staan de antwoorden op vragen die ik heb gekregen – over wat mijn lievelingseten is, hoeveel kledingstukken ik maak of wat ik zelf draag. De Schone Kleren Campagne stuurde jullie vragen aan mij door, maar nu mijn blog is gestopt is dit helaas ook opgehouden. Je kunt de vragen en antwoorden wel blijven bekijken.

  1. Hoe ziet een gewone dag uit jouw leven eruit?

    Rumana's blogpost van 25 september vertelt hierover. Groet! Marieke, Schone Kleren Campagne

  2. For which brands do you work?

    Bedankt voor je vraag. Helaas kan Rumana deze niet beantwoorden. De fabriekseigenaar is er wellicht niet blij mee dat ze hier openhartig over haar (werk)leven vertelt, dus om te voorkomen dat ze haar baan kwijtraakt vertelt ze niet voor welke merken of in welke fabriek ze precies werkt. Ik hoop dat je dat kan begrijpen. Groet, Marieke - Schone Kleren Campagne

  3. Hoeveel kleding maak je in een maand werk?

    Rumana's antwoord (04/11/09): "In de productielijn waar ik werk, werken 80-85 arbeiders. We naaien nu broeken. De lijn bestaat uit de voorkant van de broek, de achterkant, en een station waar de broek in elkaar wordt gezet. Ik werk nu aan een automatische snijmachine. Ik bedien de pedalen. Vandaag was onze productie 600 broeken. Dit was onze target voor acht uur. Maar we moesten twee uur langer werken om de target te halen. We produceren ongeveer 70 broeken per uur."
    -- Ze maken dus tussen de 17.000 en 20.000 broeken per maand (soms ligt de target hoger). Hartelijks, Marieke - Schone Kleren Campagne

  4. Hoi ik vroeg mij af of het altijd lukt iets te kunnen eten en of dit je werk beinvloed? / Wat is je lievelingseten?

    Rumana's antwoord (04/11/09): "Het is moeilijk om een behoorlijke maaltijd te eten. Ik zal je over vorige week vertellen. We aten erg armoedig voedsel: droge rijst, gedroogde vis, linzen en aardappelen. Ik kon echt niet naar de markt gaan. Ik moet geld sparen voor mijn dochter. Ik heb 1250 taka (ongeveer 12,50 euro, red.) nodig voor haar schoolgeld. Tegenwoordig kan ik op de een of andere manier overleven op een dieet van droge rijst, aardappelen en linzen. Er komen nog meer moeilijke dagen aan voor me.

    Ik heb niemand in de buurt die me kan helpen of ondersteunen. Ik ben alleen. De prijzen van alles, alle basisproducten, gaan omhoog. Als dit zo door blijft gaan, zal ik doodgaan."

    Op 09/10/09 schreef ik: De update van vandaag gaat over eten. Ze vertelde eerder al iets over haar favoriete gerecht: "Mijn lievelingseten is vis en rijst. Ik hou ook van geconfijt fruit." In haar Biografie vertelt ze meer over koken, warme maaltijden en de lunchtrommel van haar dochtertje.

    Groet! Marieke, Schone Kleren Campagne

  5. Waarom ben jij Rumana uitgekozen om aan deze aktie deel te nemen? / Hoe kunnen wij jou steunen? / Wie steunen je en kunnen mensen je ook bezoeken?

    Bedankt voor jullie vragen. Lees de antwoorden op de eerste twee vragen ook in dit interview met Rumana.
    Het is helaas niet mogelijk om Rumana te bezoeken. Omdat de kans bestaat dat de fabriekseigenaar er niet blij mee is dat ze ons openhartig vertelt over haar (werk)leven, en we willen voorkomen dat ze haar baan kwijtraakt, vertellen we niet precies wie ze is of waar ze woont. Rumana is wel haar echte naam. Ze wordt gesteund door de Schone Kleren Campagne en een lokale vakbond.
    Dit heeft ze geantwoord op de vraag hoe mensen haar kunnen steunen:
    “Laat je alsjeblieft informeren over wat er hier (in Bangladesh, red.) gebeurt. Kijk waarom wij in zulke ontzettend slechte omstandigheden verkeren. Alsjeblieft, probeer er achter te komen waarom we in deze sombere positie zitten. Ga alsjeblieft op zoek naar informatie voordat je een van onze jurken koopt. Laat ons niet zitten met onze pijn en kwellingen, laat ons niet leven als een verhongerende arbeider. Probeer alsjeblieft naar ons te luisteren, een beetje te weten te komen en meer te doen. Doe iets! Help de mensen die ons helpen. Je hoeft mij geen geld te geven; ik zou nooit mijn levensverhaal met jullie delen om er zelf beter van te worden. Ik wil dat het ook voor anderen beter wordt. Er zijn groepen die proberen ons leven te veranderen. Help hen alsjeblieft ons te helpen.”

  6. Is de kans groot dat je dochter later in dezelfde situatie zal belanden?

    Antwoord van Rumana (23/09/09): "Nee, alsjeblieft niet, dat wil ik helemaal niet. Ik kan er niet eens over denken. Mijn moeder was ook een kledingarbeidster. Ik ben een kledingarbeidster. Iedereen mag zich afvragen wat mijn dochters toekomst zal worden. Maar ik weet een ding zeker: ik zal proberen haar een opleiding te geven. Als ze een kledingarbeidster wordt, dan is dat ellendig." Namens Rumana, groet - Marieke, Schone Kleren Campagne

  7. Hoeveel vrienden heb je Rumana?

    Antwoord van Rumana (04/11/09): "Mijn omstandigheden laten het niet toe veel vrienden te hebben. Ik heb niet veel vrienden zoals jij het bedoelt. In mijn leven kan je twee meisjes die de voorkant van de broeken maken, vrienden noemen. Dan is er nog een ander meisje dat aan mijn vriendenlijstje kan worden toegevoegd.
    Ik heb geen vriendje. Als ik een mobieltje zou hebben, zou een jongen me misschien gebeld hebben. Ik heb geen mobieltje meer. Ik hou er niet van om met jongens echt vrienden te worden. Het wordt dan altijd iets anders dan vriendschap."

    Bedankt voor je vraag, en hartelijke groet - Marieke, Schone Kleren Campagne

  8. Heb je pauzes op je werk?

    Bedankt voor je vraag. Ik weet toevallig dat Rumana een uur per dag pauze hoort te hebben. Maar vaak moet ze een deadline halen met een aantal kledingstukken dat af moet, en en moet ze dus doorwerken. Op andere dagen is ze zo moe dat ze achter haar naaimachine gaat slapen. Ze maakt vaak lange werkdagen van rond de 10, 11 uur, dus helaas heeft niet veel rust tijdens haar werk. Groetjes, Marieke, Schone Kleren Campagne

  9. Hoe kijk je die films? Heb je een tv?

    20/10/09: Bedankt voor je vraag! Hij wordt in de blogpost van 16 oktober beantwoord - ze kijkt vanuit haar kamer met de buurman mee. Hartelijks, Marieke (Schone Kleren Campagne).

  10. Welk beroep kun je naast kledingnaaien nog meer worden in Bangladesh?

    Antwoord van Rumana (04/11/09): "Als ik niet zou werken in de kledingsector, zou ik werkster kunnen zijn of zou ik stenen moeten hakken."

    Eerder antwoordde ik al: Bedankt voor je vraag! Omdat Rumana niet zoveel tijd heeft op het moment beantwoord ik hem even in haar plaats, ik hoop dat je dat OK vindt. Op zich kun je in Bangladesh dezelfde dingen worden als in Nederland - er zijn ook wetenschappers, brandweermannen en leraren bijvoorbeeld. Maar als je, zoals Rumana, een meisje bent die in een sloppenwijk geboren wordt heb je wel minder kans om lang naar school te gaan en door te leren. Meisjes moeten snel werken om mee te helpen de kost te verdienen. Je komt dan terecht in een industrie waar je niet veel opleiding voor nodig hebt, zoals kleren naaien. 75% van wat Bangladesh exporteert is kleding, dus je hebt dan grote kans om daarin te gaan werken. Maar ook elektronica (mobieltjes bijvoorbeeld) of speelgoed wordt door hen in elkaar gezet. Rumana wilde vroeger graag dokter worden, nu spaart ze voor haar dochter, zodat zij door kan leren en niet in de kledingindustrie terecht hoeft te komen. Ik hoop dat dit je vraag een beetje beantwoordt - groet! Marieke, Schone Kleren Campagne

  11. Wat voor kleren koop/draag je zelf? Draag je de kleren die je zelf maakt of koop je ze in de winkel??? Groeten Sascha!

    Hai Sascha, bedankt voor je vraag, we hebben hem aan Rumana doorgestuurd. Groet! Marieke, Schone Kleren Campagne
    UPDATE (25/11/09): De blogpost van 21 november vertelt hier meer over.

  12. Hello Rumana, I have read your blogs. What I want to ask you. How many hours are you approximately working per week? And do you have a chance to get another job somewhere?

    Rumana (04/11/09): "Vorige week werkte ik elke dag 13 uur. Het was een chaotische, lange week. Ik heb veel vaardigheden. Ik kan elk type machine bedienen. Ik ben beter in kleding maken dan anderen. Als ik startkapitaal zou hebben, zou ik besluiten niet meer in een kledingfabriek te werken. Ik zou misschien een klein winkeltje beginnen, of misschien zou ik groente kunnen verkopen of anders misschien sari’s (een lange doek die vrouwen in Bangladesh dragen, red.)."

    Hartelijks, Marieke - Schone Kleren Campagne

  13. Waar wordt jou kleding gemaakt? Maken jullie die zelf? En waar koop je die dan? Hoeveel geld kost kleding?

    Bedankt voor je vraag! Rumana vertelt er meer over in de blogpost van 21 november. Hartelijke groet, Marieke - Schone Kleren Campagne

  14. Hallo Rumana, In Nederland is nu een hele discussie gaande over het verhogen van de AOW-leeftijd van 65 naar 67 jaar. Ik vind dit echt erg; mensen weten niet hoe goed ze het hier in Nederland hebben en ik vind dat ze niet moeten zeuren. Wat mijn vraag is, is dit: tot op welke leeftijd werken jullie in Bangladesh? Groeten, Tom Hartwig

    Antwoord van Rumana (04/11/09): "Ik denk dat vrouwen vanaf hun 18de of 20/21ste zouden moeten gaan werken. Het hangt ervan af wanneer je uitgehuwelijkt wordt. Ik vind dat vrouwen zouden moeten stoppen met werken als ze getrouwd zijn."

    Bedankt voor je actuele vraag, hartelijke groet, Marieke (Schone Kleren Campagne)

  15. Prachtig, de schone kleren campange. ieder mens waar ook ter wereld hoort gewoon te krijgen wat ze verdienen. Nu rijst er bij mij wel steeds een vraag naar en die wil ik hier graag stellen.Iereen weet dat er naast de vele armen in Bangladesh, ook erg veel rijke mensen wonen, maar dan ook echt rijk. Dit zijn mensen die vanaf geboorte al rijk zijn. Hun vermogen vermeerdert elke dag al met rente zonder dat ze daardoor ook maar iets voor hoeven te doen. deze mensen zijn vaak geen ondernemers, lopen wel met mooi pakken en kunnen erg gewichtig doen maar zijn vaak niet in staat om ook maar 1 cent uit te geven aan het opkrikken van de economie van hun eigen land. De mensen die wel ondernemen zijn diegene die de economie no een beetje draaiende houden. Zo ook de textielbazen. Natuurlijk begin je een zaak om te verdienen en zoek je dus de goedkoopste krachten, helaas zijn dat vaak de allerarmsten en de meest kwetsbaren. Iedereen weet dat wanneer een textielfabriek moet sluiten, er ook een massa mensen ontslag gaan krijgen en er dus een groter probleem ontstaat. Deze mensen hebben immers niet zo maar weer even een nieuwe baan en worden daardoor alleen maar kwestbaarder. Zoals een chines gezegde luid; Als de rijken vermageren, sterven de armen. Word het niet eens tijd dat de Bengaalse leiders de allerijksten gaan verplichten om hun geld onder het pluche weg te halen en mee gaan particiteren in de economie. En er voor gaan zorgdragen dat iedere werknemer krijgt wat hij verdient?. Volgens mij schieten ze dan al een heel einde op daar in dat mooie veelzijdige en kleurrijke land..

    Bedankt voor je uitgebreide reactie. Fijn dat je wat verder nadenkt over de situatie in de wereld naar aanleiding van Rumana's verhaal. Er is inderdaad over het algemeen genoeg voor iedereen in de wereld, alleen de verdeling zit vaak scheef. Het zou mooi zijn en zeker helpen als iedereen zijn steentje bij zou dragen aan het verbeteren van de situatie van de meest kwetsbaren in de samenleving, zoals de mensen die onze kleding maken. Veel dank voor jouw steun daarbij! Hartelijke groet, Marieke (Schone Kleren Campagne).

  16. Ik vind het heel leuk dat je kan zien hoe u leven inelkaar zit. Maar waar kan ik dat shirt bestellen boven aan de site.

    Hallo - veel dank voor uw vraag. Bedoelt u het t-shirt met Rumana's gezicht erop? Helaas is dat niet te koop. U kunt via www.schonekleren.nl/shop wel t-shirts van de Schone Kleren Campagne bestellen mocht u dat willen, de organisatie achter Rumana's weblog, en voor betere arbeidsomstandigheden in de wereldwijde kledingindustrie. Vriendelijke groet, Marieke - Schone Kleren Campagne

  17. Hoe zijn haar Werkomstandigeden? Groetjes. Joost & Chantal

    Hai Joost en Chantal, dank voor jullie vraag! In deze en deze blogposts kun je meer lezen over hoe de omstandigheden zijn waaronder Rumana moet werken.
    Hartelijke groet, Marieke - Schone Kleren Campagne

  18. Ik moet voor een werkstuk weten hoe de omstandigheden op je werk zijn. Dus hoe zijn de werkomstandigheden op je werk?

    Zie de vraag hierboven! Hartelijke groet, Marieke (SKC)

  19. Ik kan enigszins begrijpen dat je niet jouw adres wilt vermelden,maar zou ik dan een paar adressen van je collega's(die kinderen hebben) mogen hebben? Ik wil pakketjes versturen met potloden,viltsiften,kleurboeken,speelgoed en snoep. Ik heb zelf als kind in Bosnie gewoont en was dolblij toen ons gezin een pakketje toegezonden kreeg met snoep en speelgoed. Het liefst zou ik ze persoonlijk aan jullie willen uitdelen maar dat gaat helaas niet.Maar als ik een aantal kinderen blij kan maken,ben ik ook blij!!!

    Veel dank voor je mooie en betrokken bericht. Ik kan me goed voorstellen dat je Rumana en de mensen/kinderen om haar heen iets wil sturen. Toch ben ik bang dat we met Rumana hebben afgesproken dat we dit niet doen. Om Rumana's identiteit te beschermen, maar ook omdat Rumana duidelijk wil maken dat ze niet aan dit project meewerkt om er 'beter van te worden'. Deze boodschap is heel belangrijk voor haar, en daarom hebben we besloten een duidelijke lijn te trekken en niet aan het sturen van spulletjes te doen. Mocht je nog wat meer willen weten over hoe zij hierin staat, dan kun je hier doorlezen (let vooral op de laatste vraag). Mocht je hierover graag nog wat meer van gedachten willen wisselen, dan kun je contact met mij opnemen via marieke@schonekleren.nl. Nogmaals veel dank voor je steun, hartelijke groet - Marieke (Schone Kleren Campagne).